Kler
Jenap Fu
Kler
Hepdelik ylmy baýt: Tok geçiriji sim näme üçin magnit meýdanyny döredýär?
Fenomeniň açylyşy: Oerstediň tejribesinden başlamak
Tok geçiriji sim öz daşynda magnit meýdanyny döredýär — bu esasy fiziki hadysany ilkinji gezek 1820-nji ýylda daniýaly fizik Hans Kristian Oersted anyk görkezdi. Onuň klassiki tejribesinde elektrik togy simden geçende, onuň aşagyna goýlan parallel kompas okunyň sowulmagy boldy. Bu elektrik togunyň magnit täsirini gönüden-göni subut etdi, elektrik bilen magnitligiň arasyndaky içki baglanyşygy döretdi we elektromagnetizm barlaglarynyň täze döwrüni başlady.
Nazaryýet özeni: Amper kanuny we sag eliň düzgüni
Andre-Mari Amper soňra bu gatnaşygy matematiki dilde Amperiň aýlaw kanuny bilen takyk düşündirdi: islendik ýapyk aýlawyň töweregindäki magnit meýdanynyň çyzyk integraly aýlawdan geçýän umumy toguň möçberine proporsionaldyr. Çäksiz uzynlykdaky göni sim üçin töweregindäki magnit meýdany konsentrik aýlawlary emele getirýär we onuň ugruny ýönekeý bilen kesgitläp bolýar. Sag El Düzgüni: simi sag eliňiz bilen tutuň, başam barmagyňyz adaty toguň ugruna gönükdirilendir; soňra egri barmaklaryňyz magnit meýdanynyň çyzyklarynyň ugruna gönükdirilendir. Bu toguň döredýän magnit meýdanlaryny mukdary taýdan hasaplamak we düşünmek üçin esas bolup durýar.
Mikroskopik düşündiriş we makroskopik alamat
Mikroskopiki nukdaýnazardan, magnit meýdany elektrik zarýadlarynyň hereketinden döreýär. Sim tok geçirýän wagty, onuň içinde erkin elektronlaryň ugur boýunça süýşmegi tok emele getirýär. Elektromagnetizm prinsiplerine görä, her bir hereket edýän zarýad öz daşyndan magnit meýdanyny döredýär. Sim, umuman, elektrik taýdan neýtral bolsa-da, köp sanly bilelikde hereket edýän elektronlar tarapyndan döredilýän kiçijik magnit meýdanlary konstruktiw taýdan üst-üst goýmak simiň daşyndaky giňişlikde ýüze çykyp, anyklanyp bilinýän makroskopik magnit meýdanyny emele getirýär. Onuň güýji tok ululygyna gönüden-göni proporsional we aralyga ters proporsionaldyr, paýlanyşy bolsa geçirijiniň geometriýasyna (göni sim, halka, solenoid we ş.m.) baglydyr.
Häzirki zaman birleşmesi: Makswell deňlemeleri arkaly düşündiriş
Jeýms Klerk Makswell tarapyndan döredilen elektromagnit teoriýasynyň uly çäginde, tok geçiriji simiň magnit meýdanyny döredýän hadysasy onuň deňlemelerine ajaýyp goşulýar. Hususan-da, Amper-Makswell kanuny magnit meýdanynyň diňe geçirijilik tok (simdäki tok) bilen däl, eýsem üýtgeýän elektrik meýdany bilen hem döredilip bilinjekdigini aýdýar. Bu kanun wagtyň geçmegi bilen üýtgeýän elektromagnit meýdanlaryny suratlandyrmak üçin esasy ähmiýete eýedir. Ol Oersted we Amperiň açyşlaryny birleşdirýär we ýokarlandyrýar, elektrik we magnit meýdanlarynyň şol bir elektromagnit meýdanyň aýrylmaz iki tarapydygyny açyp görkezýär: üýtgeýän elektrik meýdany magnit meýdanyny döredýär, üýtgeýän magnit meýdany bolsa elektrik meýdanyny döredýär. Olar biri-birini özara induksiýa edip, elektromagnit tolkunlaryny döredýär.
Biz barada:
"Mingri Electric Co., Ltd." kompaniýasy ýokary hilli elektrik bölekleriniň we çözgütleriniň öňdebaryjy üpjün edijisidir, kommutator enjamlaryna, zynjyr açarlaryna, açarlara we ş.m. ýöriteleşýär. Biz global energetika senagatynyň ösýän isleglerini kanagatlandyrýan innowasion önümleri hödürlemäge bagyşlanýarys.